Wzorce architektoniczne to sprawdzone rozwiązania powtarzających się problemów w projektowaniu oprogramowania. Nie są to algorytmy, które kopiujesz do kodu, tylko koncepcje, które adaptujesz do konkretnej sytuacji. Znajomość wzorców pozwala rozmawiać wspólnym językiem i unikać reinwentowania koła.
MVC - Model View Controller
MVC to podstawowy wzorzec w aplikacjach webowych. Model odpowiada za dane i logikę biznesową, View za prezentację, Controller za odbieranie żądań i koordynację. Laravel, Symfony, PrestaShop - wszystkie oparte są na wariantach MVC. Wzorzec jest tak popularny, że jest podstawą większości frameworków PHP.
Repository Pattern
Repository oddziela logikę biznesową od sposobu pobierania danych. Zamiast pisać zapytania SQL w kontrolerze lub serwisie, masz interfejs Repository z metodami jak findById(), findByEmail(), findAll(). Implementacja korzysta z Eloquent, Doctrine lub innego narzędzia. Logika biznesowa nie wie jak dane są pobierane.
Service Layer
Warstwa serwisów zawiera logikę biznesową, która nie należy do modelu ani kontrolera. Kontroler jest cienki - odbiera żądanie, wywołuje serwis, zwraca odpowiedź. Serwis robi obliczenia, koordynuje kilka repozytoriów, wysyła zdarzenia. Ten wzorzec sprawia, że logika biznesowa jest testowalna niezależnie od HTTP i frameworka.
Observer i Event-Driven
Zamiast bezpośredniego wywoływania efektów ubocznych (wyślij e-mail, zaktualizuj log, powiadom zewnętrzny system) kod emituje zdarzenie, a handlery reagują na nie niezależnie. W Laravel to Events i Listeners. Pozwala dodawać nowe efekty uboczne bez modyfikacji istniejącego kodu.
CQRS
Command Query Responsibility Segregation rozdziela operacje zapisu (Commands) od odczytu (Queries). Modele do odczytu danych mogą być zoptymalizowane inaczej niż modele do zapisu. Wzorzec ma sens przy złożonej logice biznesowej i wysokich wymaganiach wydajnościowych. W prostych aplikacjach CRUD to overengineering.
Kiedy nie stosować wzorców
Wzorce rozwiązują problemy, których możesz nie mieć. Repository Pattern dla małej aplikacji z jednym źródłem danych to niepotrzebna warstwa abstrakcji. Zanim zastosujesz wzorzec, upewnij się że rozwiązuje rzeczywisty problem w Twoim projekcie, nie hipotetyczny.